Od 17 marca 2026 w Niemczech obowiązuje ustawa KRITIS-Dachgesetz (KRITIS to infrastruktura krytyczna w Niemczech). Wprost podaje ona zasilanie awaryjne jako przykład działania zwiększającego odporność, które muszą podjąć operatorzy obiektów krytycznych. Agregat awaryjny dla infrastruktury krytycznej przestaje więc być dobrowolnym zabezpieczeniem. Staje się częścią obowiązku prawnego, który trzeba udokumentować. W tym poradniku, opartym na ponad 18 latach doświadczenia, pokazujemy, czego konkretnie wymaga ustawa, jak dobrać właściwą klasę mocy i na czym najczęściej wykładają się koncepcje zasilania awaryjnego w praktyce.
Najważniejsze w skrócie
- Stan prawny: Ustawa KRITIS-Dachgesetz (KRITISDachG) weszła w życie 17 marca 2026, a w § 13 wprost wymienia zasilanie awaryjne jako przykład działania zwiększającego odporność
- Kogo dotyczy: jedenaście sektorów, od energetyki przez wodę pitną po administrację publiczną. Próg standardowy to obsługa 500 000 osób, a kraje związkowe mogą go obniżyć
- Terminy: rejestracja w BBK (niemiecki Federalny Urząd Ochrony Ludności) obowiązuje od 17 lipca 2026. Potem przychodzi ocena ryzyka i wdrożenie działań, każde z własnym terminem
- Kary: § 24 KRITISDachG przewiduje do 1 mln € grzywny, a zarząd odpowiada osobiście za wdrożenie
- Szpitale: według DIN VDE 0100-710 zasilanie bezpieczeństwa musi przejąć obciążenie w ciągu 15 s i pracować przez 24 h, a szczególne odbiorniki nawet w ciągu 0,5 s
- Autonomia: BBK zaleca obiektom krytycznym zdolność do pracy przez co najmniej 72 godzin. Żaden seryjny zbiornik tego nie zapewni, więc zewnętrzna logistyka paliwa jest konieczna
- Technika: automatyczny start przy zaniku sieci (AMF/ATS), silnik zgodny z EU Stage V, zdalny monitoring i regularne testy pod obciążeniem. To cztery cechy, które odróżniają agregat do infrastruktury krytycznej od sprzętu budowlanego
- Dlaczego zasilanie awaryjne infrastruktury krytycznej w 2026 stało się kwestią prawną
- KRITIS-Dachgesetz i NIS2: kogo dotyczy i od kiedy?
- Co KRITIS-Dachgesetz mówi konkretnie o zasilaniu awaryjnym
- Normy sektorowe: gdzie zasilanie awaryjne od dawna jest uregulowane
- Jak poprawnie obliczyć moc i autonomię
- Stacjonarnie czy mobilnie? Dwie architektury zabezpieczenia KRITIS
- Siedem kryteriów technicznych przy wyborze agregatu KRITIS
- Praca ciągła i klasy mocy: co w praktyce oznacza 20, 45 lub 170 kVA
- Nasze propozycje: cztery klasy mocy w porównaniu
- Najczęstsze błędy w planowaniu zasilania awaryjnego KRITIS
- Częste pytania o zasilanie awaryjne KRITIS
- Zasilanie awaryjne to nie zakup, tylko proces
Dlaczego zasilanie awaryjne infrastruktury krytycznej w 2026 stało się kwestią prawną
Od marca 2026 zasilanie awaryjne infrastruktury krytycznej w Niemczech nie jest już kwestią rachunku ekonomicznego. To działanie zwiększające odporność, którego wymaga prawo i które trzeba udokumentować. Podstawą jest ustawa o wzmocnieniu fizycznej odporności obiektów krytycznych (KRITISDachG). Przenosi ona do prawa niemieckiego dyrektywę UE 2022/2557 (dyrektywa CER).
Presję polityczną wywołała rzeczywistość. Na początku stycznia 2026 podpalenie infrastruktury sieci w Berlinie, w czasie mrozów, odcięło prąd i ogrzewanie na kilka dni. Dotknęło to około 45 000 gospodarstw domowych. Przecięte kable podmorskie na Bałtyku, podpalenia stacji transformatorowych i kradzieże kabli trakcyjnych tworzą wzór, w odpowiedzi na który ustawodawca zaostrzył obowiązki operatorów.
Dla ciebie jako operatora zmienia to perspektywę. Pytanie nie brzmi już, czy agregat się opłaca, tylko czy twoja ocena ryzyka obroni decyzję o rezygnacji z zasilania awaryjnego, gdy dojdzie do szkody. Właśnie to rozważenie musisz udokumentować, a w razie wątpliwości uzasadnić przed organem nadzoru.
KRITIS-Dachgesetz i NIS2: kogo dotyczy i od kiedy?
Ustawa dotyczy operatorów obiektów krytycznych w jedenastu sektorach określonych w przepisach. Próg standardowy to obsługa 500 000 osób, a kraje związkowe mogą ustalić niższe progi dla obiektów ważnych regionalnie. Dlatego w zakresie ustawy mogą znaleźć się także średnie zakłady komunalne, gminne wodociągi czy regionalne szpitale.
Ważne jest odróżnienie od NIS2. Oba akty obowiązują równolegle, ale dotyczą różnych zagrożeń. Niemiecka ustawa wdrażająca NIS2 (NIS2UmsuCG) obowiązuje bez okresu przejściowego już od 6 grudnia 2025. Reguluje cyberbezpieczeństwo w około 29 500 firmach z 18 sektorów. KRITIS-Dachgesetz dotyczy natomiast odporności fizycznej: ochrony obiektów, zarządzania kryzysowego i właśnie utrzymania pracy, gdy zabraknie zasilania.
Jedenaście sektorów KRITIS w skrócie
KRITIS-Dachgesetz po raz pierwszy zbiera w jednym miejscu dla wszystkich sektorów, co jest infrastrukturą krytyczną:
- Energia – prąd, gaz, ciepło systemowe, zaopatrzenie w paliwa
- Transport – kolej, lotnictwo, porty, infrastruktura drogowa
- Finanse i ubezpieczenia
- Zdrowie – szpitale, laboratoria, zaopatrzenie w leki
- Woda pitna i ścieki – stacje uzdatniania, przepompownie, oczyszczalnie
- Odbiór odpadów komunalnych
- IT i telekomunikacja – centra danych, maszty, węzły sieci
- Żywność – produkcja i logistyka żywności
- Przestrzeń kosmiczna oraz administracja publiczna
Rzuca się w oczy, jak bardzo ta lista pokrywa się z klientami, których w Kipor.org obsługujemy od lat: ponad 160 gmin i urzędów, do tego wodociągi, szpitale i gminne zakłady gospodarki komunalnej. Potrzeba była zawsze. Nowe jest tylko to, że teraz ma swój paragraf.
Progi i terminy
Obowiązek rejestracji na wspólnej platformie zgłoszeniowej BBK i BSI obowiązuje od 17 lipca 2026, najpóźniej jednak trzy miesiące od chwili, gdy obiekt został uznany za krytyczny. Potem dochodzą terminy na ocenę ryzyka i wdrożenie działań zwiększających odporność. § 12 KRITISDachG wymaga też, żebyś powtarzał analizę ryzyka co najmniej co cztery lata.
Dwie ustawy, jedno okno czasowe: NIS2 dotyczy cyberbezpieczeństwa, KRITIS-Dachgesetz odporności fizycznej. Oba obowiązki istnieją niezależnie od siebie, nawet jeśli jakiś termin już minął.
Co KRITIS-Dachgesetz mówi konkretnie o zasilaniu awaryjnym
Ustawa nie narzuca konkretnej wielkości agregatu. Wymienia jednak wprost zasilanie awaryjne w katalogu przykładów w § 13, obok ochrony obiektu, kontroli dostępu, procedur zarządzania kryzysowego, szkoleń personelu i alternatywnych łańcuchów dostaw. Nie jest to więc sztywny obowiązek dla każdego operatora. To jednak działanie wskazane przez ustawodawcę jako punkt odniesienia i zrezygnować z niego możesz tylko z mocnym uzasadnieniem.
System ma dwa poziomy. § 13 ust. 1 określa cele: w miarę możliwości zapobiegać incydentom, fizycznie chronić obiekty, skutecznie reagować na zakłócenia, ograniczać negatywne skutki i szybko przywracać usługę krytyczną. Katalog przykładów pokazuje potem, jakimi działaniami te cele osiągnąć.
Kluczowa jest zasada proporcjonalności. Działanie jest proporcjonalne, jeśli koszt zapobieżenia awarii lub ograniczenia jej skutków jest współmierny do tych skutków. Dla stacji uzdatniania wody, której awaria zostawi 200 000 osób bez wody pitnej, wynik będzie inny niż dla budynku administracji. Ważne z punktu widzenia operatora: dokumentuj swoje rozważania. W razie szkody to twój najważniejszy dowód.
„Najdroższy błąd, który ciągle widzimy w urzędach i wodociągach: kupuje się agregat, porządnie go podłącza, a potem przez pięć lat uruchamia tylko na biegu jałowym. Próba bez obciążenia niczego nie dowodzi. W prawdziwej awarii prawie nigdy nie zawodzi silnik. Zawodzi stary olej napędowy, rozładowany akumulator rozruchowy albo przełączanie, którego nikt nigdy nie sprawdził pod realnym obciążeniem.”
– Alexander Harlinghausen, prezes zarządu (Geschäftsführer) Kipor.org GmbH, 18+ lat doświadczenia z agregatami prądotwórczymi
Normy sektorowe: gdzie zasilanie awaryjne od dawna jest uregulowane
W kilku sektorach KRITIS już przed ustawą obowiązywały twarde wymagania techniczne dla zasilania awaryjnego. Przede wszystkim w ochronie zdrowia, gdzie DIN VDE 0100-710 określa dokładne czasy przełączenia i czas pracy. VDE to niemieckie stowarzyszenie elektrotechników. Ustawa nie zastępuje tych norm, tylko nakłada na nie ogólny obowiązek odporności dla wszystkich sektorów.
W szpitalach obowiązuje zasada: jeśli napięcie w rozdzielnicy głównej spadnie na dłużej niż 0,5 sekundy poniżej 90 % napięcia znamionowego sieci, układ musi sam przełączyć się na zasilanie bezpieczeństwa. Urządzenia bezpieczeństwa muszą mieć zasilanie w ciągu 15 sekund i to przez 24 godzin. Skrócenie do trzech godzin jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy da się bezpiecznie zakończyć zabiegi i ewakuować budynek. Dla szczególnie krytycznych odbiorników, np. na salach operacyjnych i na OIOM-ie, maksymalna przerwa wynosi 0,5 sekundy. Spełni to tylko UPS (zasilacz awaryjny) z akumulatorami.
| Obszar | Przepis | Główne wymaganie |
|---|---|---|
| Pomieszczenia medyczne | DIN VDE 0100-710 | Przełączenie ≤ 15 s, zasilanie 24 h; odbiorniki grupy 2 ≤ 0,5 s przez UPS |
| Urządzenia bezpieczeństwa | DIN VDE 0100-560 | Dobór i montaż źródeł zasilania bezpieczeństwa |
| Zespoły prądotwórcze ogólnie | DIN VDE 0100-551 | Montaż i eksploatacja agregatów niskiego napięcia |
| Straż pożarna, THW (niemiecka federalna agencja pomocy technicznej), ochrona ludności | DIN 14684 / DIN 14679 | Trzypozycyjny przełącznik IT/TN, kontrola izolacji, ładowarka akumulatora |
| Zasilanie sieci operatora | VDE-AR-N 4105 | Zabezpieczenie przed zasilaniem zwrotnym, zgłoszenie u operatora sieci, wykonanie przez elektryka z uprawnieniami |
| Wszystkie obiekty krytyczne (od 2026) | § 13 KRITISDachG | Zasilanie awaryjne jako udokumentowane działanie w planie odporności |
Terminy kontroli też są uregulowane. Według DIN VDE 0100-710 działanie zasilania bezpieczeństwa lub rezerwowego należy sprawdzać co miesiąc. Pozostałe kontrole, zależnie od przedmiotu, wypadają co 6 do 36 miesięcy. Więcej o odstępach kontroli i rutynie serwisowej znajdziesz w naszym poradniku o serwisie agregatów prądotwórczych.
FME 15000iD – inwerter diesel o mocy 19 kVA
- Moc: 14 kW ciągła / 15,5 kW maks. przy 230 V i 400 V – wystarczy na sterowanie, pompy i IT
- Jakość prądu: zniekształcenia harmoniczne THD ≤ 3 % dzięki technologii inwertorowej – bezpieczne dla PLC, aparatury pomiarowej i serwerów
- Głośność: 62 dB(A) na biegu jałowym – można go postawić także przy zabudowie mieszkalnej i na terenie szpitala
- Autonomia: zbiornik 40 l, 3,8 l/h przy połowie obciążenia – ok. 10,5 h na jednym tankowaniu
- Cena: 6.199,95 € zamiast 6.999,95 € – moduł automatycznego startu przy zaniku sieci dostępny opcjonalnie
Jak poprawnie obliczyć moc i autonomię
Właściwą wielkość agregatu wyznacza suma odbiorników, które naprawdę trzeba zabezpieczyć, plus zapas na prądy rozruchowe. Nie moc przyłączeniowa budynku i nie historyczny szczyt poboru. Oba te skróty w praktyce kończą się mocno przewymiarowanymi, a więc niepotrzebnie drogimi instalacjami.
Bilans obciążeń zamiast mocy przyłączeniowej
Pewna droga to lista obciążeń w trzech krokach. Po pierwsze: które odbiorniki muszą dalej pracować, żeby usługa krytyczna działała? Po drugie: jakie prądy rozruchowe przy tym wystąpią? Po trzecie: które odbiorniki można świadomie odłączyć?
Realny przykład obliczeń dla średniej gminnej stacji uzdatniania wody:
- Pompy tłoczne (2 × 15 kW): 30 kW obciążenia ciągłego, prąd rozruchowy do czterokrotności bez softstartu
- Uzdatnianie i dozowanie: 8 kW
- Sterowanie i telemetria: 3 kW – odbiornik z najwyższymi wymaganiami co do jakości prądu
- Oświetlenie, ogrzewanie, odbiorniki pomocnicze: 5 kW
- Suma obciążenia ciągłego: 46 kW – z zapasem 30 % na prądy rozruchowe daje to ok. 60 kW, czyli mniej więcej 75 kVA przy cos φ 0,8
Wskazówka eksperta: Zawsze licz zapotrzebowanie w kVA, a nie w kW. Agregaty podaje się w mocy pozornej (kVA), a odbiorniki zwykle w mocy czynnej (kW). Przelicznikiem jest współczynnik mocy cos φ, przy agregatach zwykle 0,8. Konkretnie: agregat 61 kVA daje 48 kW mocy czynnej, a nie 61 kW. Kto pominie ten współczynnik, planuje systematycznie o 20 % za mało. Ten błąd regularnie widzimy w dokumentacji przetargowej.
Linia FME SimpleGen obejmuje zakres od 20 do 2750 kVA. We wszystkich trzech klasach można ją skonfigurować w wersji standardowej albo według indywidualnej specyfikacji.
Pytanie o 72 godzin: dlaczego żaden zbiornik nie wystarczy
BBK (niemiecki Federalny Urząd Ochrony Ludności i Pomocy w Katastrofach) zaleca obiektom krytycznym zdolność do pracy przez co najmniej 72 godzin. Właśnie na tej liczbie poległby praktycznie każdy seryjny zbiornik. Rachunek jest boleśnie prosty: agregat 61 kVA przy 75 % obciążenia zużywa ok. 12 l oleju napędowego na godzinę. Na 72 godzin daje to ok. 864 l, czyli sześć razy więcej niż seryjny zbiornik 140 l.
Pojemność zbiornika to nie detal wyposażenia, tylko prawdziwa granica autonomii. Kto chce zabezpieczyć 72 godzin, potrzebuje dodatkowego zbiornika, automatycznego złącza do tankowania albo dostawcy z umową. Najlepiej wszystkich trzech.
W praktyce oznacza to jedno: logistykę paliwa planuj razem z agregatem. Dwupłaszczowy dodatkowy zbiornik, zewnętrzne złącze do napełniania i umowa ramowa z dostawcą paliwa należą do planu odporności tak samo jak samo urządzenie. Pamiętaj też, że olej napędowy się starzeje. Bez cyrkulacji lub dodatków przechowywane paliwo po ok. 12 miesiącach trzeba uznać za ryzykowne.
FME SimpleGen B45 – agregat stacjonarny 45 kVA
- Moc: 45 kVA mocy znamionowej – 12 kW na fazę przy 230 V, 36 kW trójfazowo przy 400 V
- Napęd: silnik diesla Baudouin o pojemności 2300 cm³ – zaprojektowany do krytycznej pracy ciągłej
- Autonomia: zbiornik 120 l w standardzie, dwa razy większy niż w modelach B20 do B35; dodatkowe zbiorniki na zapytanie
- Opcjonalnie: automatyczne wykrywanie zaniku sieci z natychmiastowym startem, zdalny monitoring GSM, połączenie z BMS, obudowa wyciszająca
- Cena: 9.429,95 € w wersji standardowej – czas dostawy 2–3 tyg., ok. 810 kg
Stacjonarnie czy mobilnie? Dwie architektury zabezpieczenia KRITIS
Stacjonarny agregat z automatycznym przełączaniem na stałe zabezpiecza jedno miejsce. Agregat mobilny jako elastyczna rezerwa obsłuży kilka lokalizacji albo różne scenariusze awarii. Większość solidnych koncepcji KRITIS łączy jedno i drugie.
Stacjonarny agregat (zasilanie rezerwowe) to standard wszędzie tam, gdzie usługa krytyczna jest przypisana do miejsca: stacja uzdatniania wody, szpital, centrum danych, oczyszczalnia. Stale monitoruje sieć, przy awarii sam startuje i przejmuje obciążenie przez automatyczny przełącznik sieć–agregat (ATS). Zależnie od konfiguracji trwa to od 5 do 15 sekund. Gdy sieć wraca, układ się synchronizuje, przełącza z powrotem i w kontrolowany sposób się schładza. Podstawy wyjaśniamy szczegółowo w artykule Czym jest agregat stacjonarny (NEA)?.
Rezerwa mobilna uzupełnia tę koncepcję w trzech miejscach. Pokrywa okna serwisowe i przeglądy agregatu stacjonarnego, zasila lokalizacje bez własnego agregatu i jest drugim poziomem, gdy zawiedzie sam główny agregat. Dla straży pożarnej, grup specjalistycznych THW (niemiecka federalna agencja pomocy technicznej) i gminnych zakładów komunalnych to często wręcz rozwiązanie podstawowe, bo miejsce akcji się zmienia.
⚠️ Uwaga bezpieczeństwa: Podłączenie agregatu do instalacji budynku może wykonać wyłącznie elektryk z uprawnieniami, zgodnie z VDE-AR-N 4105. Bez prawidłowego zabezpieczenia przed zasilaniem zwrotnym grozi śmierć pracownikom operatora sieci, którzy pracują przy sieci uznanej za odłączoną od napięcia. Instalację trzeba zgłosić u właściwego operatora sieci. Prowizoryczne podłączanie przez gniazdko jest zawsze niedopuszczalne, niezależnie od wielkości agregatu.
FME SimpleGen Y61 S5 – agregat BOS o mocy 61 kVA
- Zgodny z normą: trzypozycyjny przełącznik IT/TN (ZAŁ-0-WYŁ) z dwustopniową kontrolą izolacji wg DIN 14684
- Moc: 61 kVA standby / 55 kVA ciągła – 48 kW przy 400/230 V, prąd znamionowy 79,4 A
- Norma emisji spalin: silnik YTO Stage V z Common Rail i oczyszczaniem spalin SCR, DOC i DPF
- Testowanie: wbudowana obciążnica 12 kW do testów działania i pod obciążeniem bez dodatkowego sprzętu
- Cena: 36.499,00 € – ≤ 68 dB(A) z 7 m, panel HMI z czytelnymi komunikatami po niemiecku, podgrzewanie płaszcza wodnego na zimę
Siedem kryteriów technicznych przy wyborze agregatu KRITIS
Agregat do infrastruktury krytycznej różni się od sprzętu budowlanego przede wszystkim automatyką, możliwością testowania i zdalnym monitoringiem, a nie samą mocą. O te siedem kryteriów pytaj w każdym przetargu:
- Automatyczny start przy zaniku sieci (AMF/ATS): Sterownik monitoruje sieć i sam uruchamia agregat. Bez tej funkcji dostępność zależy od człowieka na miejscu – w nocy, w weekend, w czasie urlopu.
- Norma emisji spalin EU Stage V: Przy nowych zakupach aktualny standard z wtryskiem Common Rail i oczyszczaniem spalin (SCR, DOC, DPF). Ważne dla uzyskania pozwoleń w wrażliwych lokalizacjach.
- Wbudowana obciążnica: Pozwala na testy pod obciążeniem bez dodatkowego sprzętu. Y61 S5 ma do tego 12 kW sztucznego obciążenia. To właśnie odróżnia udokumentowaną próbę od próby, która istnieje tylko na papierze.
- Zdalny monitoring: Połączenie z systemem zarządzania budynkiem (BMS) albo monitoring GSM przez interfejsy takie jak RS485 lub CAN/J1939. Zgłasza usterki, zanim wyjdą na jaw w prawdziwej awarii.
- Podgrzewanie silnika: Podgrzewanie płaszcza wodnego utrzymuje silnik w gotowości do startu i zapewnia właściwą lepkość oleju. To kluczowe zimą, bo wtedy statystycznie najczęściej zdarzają się awarie prądu.
- Jakość prądu: Dla sterowania, aparatury pomiarowej i IT liczą się zniekształcenia harmoniczne (THD). Agregaty inwertorowe osiągają THD ≤ 3 %, klasyczne prądnice synchroniczne z AVR mają więcej.
- Dwupłaszczowy zbiornik z czujnikiem wycieku: Przy montażu stacjonarnym zwykle i tak wymagany. Chroni glebę i wody przed skażeniem i ułatwia uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Co do paliwa: olej napędowy pozostaje pierwszym wyborem do zasilania awaryjnego, bo łączy dużą gęstość energii z długą trwałością przy przechowywaniu. HVO100, parafinowe paliwo zastępcze, jest dopuszczone w kilku modelach FME i wyraźnie poprawia bilans CO₂. Szczegółowe porównanie rodzajów paliwa znajdziesz w naszym poradniku zakupowym agregatów diesel.
Praca ciągła i klasy mocy: co w praktyce oznacza 20, 45 lub 170 kVA
Agregat awaryjny w pracy ciągłej musi stale pracować ok. 10–20 % poniżej swojej mocy szczytowej. Kto zaplanuje moc standby z karty katalogowej jako wartość roboczą, przeciąży agregat przy pierwszej dłuższej akcji. To rozróżnienie jest szczególnie ważne w KRITIS, bo liczy się tu nie krótki test, tylko praca przez wiele godzin lub dni.
Standby, prime, praca ciągła: trzy rodzaje mocy, trzy znaczenia
Producenci podają różne wartości zależnie od trybu pracy, a różnica jest spora:
- Standby (ESP): Moc maksymalna przy awarii sieci, ograniczona liczba godzin w roku, bez zapasu na przeciążenie. W Y61 S5 to 61 kVA.
- Prime (PRP): Moc ciągła przy zmiennym obciążeniu bez limitu czasu pracy, zwykle ok. 10 % poniżej standby. W Y61 S5 to 55 kVA, czyli 44 kW mocy czynnej.
- Continuous (COP): Stałe obciążenie ciągłe przez nieograniczony czas, jeszcze niżej. Ważne przy pracy wyspowej (off-grid) bez przyłącza do sieci, np. w oddalonych przepompowniach.
Dla doboru w KRITIS oznacza to: licz z wartością prime, nie standby. Agregat, który w karcie katalogowej ma 61 kVA, w kilkudniowej awarii pokryje 44 kW mocy czynnej. To o 28 % mniej, niż sugeruje duża liczba na tabliczce znamionowej.
Wskazówka eksperta: Praca ciągła ma też dolną granicę, o której wielu zapomina. Silniki diesla nie powinny stale pracować poniżej 30 % obciążenia. Poniżej tej wartości silnik nie osiąga temperatury roboczej, niespalone paliwo trafia do oleju i zaczyna się mokre zakopcenie (wet stacking). W naszym warsztacie to najczęstsza przyczyna spadku mocy w agregatach awaryjnych. Za duży agregat jest więc nie tylko droższy, ale technicznie gorszy niż dobrze dobrany.
Klasy mocy od 10 do 170 kVA w skrócie
Moc pozorną (kVA) przelicza się na moc czynną (kW) przez współczynnik mocy cos φ, przy agregatach zwykle 0,8. Tabela pokazuje, jakie zapotrzebowanie realnie pokrywa dana klasa:
| Klasa mocy | Moc czynna (cos φ 0,8) | Realnie w pracy ciągłej | Typowe zastosowanie KRITIS |
|---|---|---|---|
| 10–20 kVA | 8–16 kW | 7–14 kW | Przepompownia, maszt, dyspozytornia, urząd |
| 20–45 kVA | 16–36 kW | 14–32 kW | Mała stacja uzdatniania, zakład komunalny, remiza |
| 45–60 kVA | 36–48 kW | 32–44 kW | Oczyszczalnia, dom opieki, mobilna ochrona ludności |
| 60–170 kVA | 48–136 kW | 44–122 kW | Szpital – zasilanie częściowe, centrum danych, zakład komunalny |
| od 250 kVA | od 200 kW | od 180 kW | Duży szpital, węzeł komunikacyjny, przemysł KRITIS |
W mniejszych klasach, do ok. 20 kVA, warto spojrzeć na inwertery diesel. Dają wyraźnie czystszą sinusoidę niż klasyczne prądnice synchroniczne z AVR i są oszczędniejsze przy częściowym obciążeniu. Od ok. 45 kVA dominują natomiast prądnice synchroniczne z AVR, bo dają wyższe prądy zwarciowe potrzebne do selektywnego zabezpieczenia. Przy zasilaniu budynku ma to znaczenie dla ochrony instalacji. Przegląd wszystkich dostępnych klas znajdziesz w naszej ofercie agregatów awaryjnych z ATS.
FME SimpleGen B170 – agregat stacjonarny 170 kVA
- Moc: 170 kVA – 45,33 kW na fazę przy 230 V, 136 kW trójfazowo przy 400 V
- Napęd: silnik diesla Baudouin o pojemności 6750 cm³ do wymagającej stacjonarnej pracy ciągłej
- Autonomia: zbiornik 410 l w standardzie – największy zapas w tym zestawieniu
- Profil zastosowania: zaprojektowany dla szpitali, wodociągów, centrów danych, węzłów komunikacyjnych i ochrony ludności
- Cena: 21.799,95 € – ok. 2000 kg, wymiary 3360 × 1160 × 1980 mm, czas dostawy 2–3 tyg.
Nasze propozycje: cztery klasy mocy w porównaniu
Po ponad 18 latach doradzania gminom, wodociągom i urzędom wiemy, że te cztery modele pokrywają zapotrzebowanie, które najczęściej pojawia się w projektach KRITIS. Od wrażliwego małego obiektu po pełne zasilanie całej lokalizacji. Tabela porównawcza pokazuje najważniejsze różnice:
| Parametr | FME 15000iD | SimpleGen B45 | SimpleGen Y61 S5 | SimpleGen B170 |
|---|---|---|---|---|
| Idealny do | Dyspozytornia, maszt | Przepompownia, zakład komunalny | Straż pożarna, THW, ochrona ludności | Szpital, centrum danych |
| Moc | 19 kVA / 14 kW ciągła | 45 kVA / 36 kW | 61 kVA / 55 kVA prime | 170 kVA / 136 kW |
| Konstrukcja | Inwerter diesel | Agregat stacjonarny | Mobilny agregat BOS | Agregat stacjonarny |
| Silnik | 3-cyl., chłodzony cieczą | Baudouin 2300 cm³ | YTO Stage V, SCR/DPF | Baudouin 6750 cm³ |
| Zbiornik | 40 L | 120 L | 140 l, dwupłaszczowy | 410 L |
| Jakość prądu | THD ≤ 3 % | Synchroniczna (AVR) | Leroy Somer AREP | Synchroniczna (AVR) |
| Głośność | 62 dB(A) bieg jałowy | Wyciszenie opcjonalnie | ≤ 68 dB(A) z 7 m | Wyciszenie opcjonalnie |
| Waga | 350 kg | ok. 810 kg | ok. 2280 kg | ok. 2000 kg |
| Cena | 6.199,95 € | 9.429,95 € | 36.499,00 € | 21.799,95 € |
| Do produktu | 15000iD → | B45 → | Y61 S5 → | B170 → |
Kiedy te urządzenia nie są dobrym wyborem: Dla odbiorników, które nie zniosą przerwy 0,5 s, takich jak sale operacyjne, OIOM czy krytyczne serwery, sam agregat spalinowy nie wystarczy. Tu konieczny jest UPS z akumulatorami przed agregatem, a agregat przejmuje dopiero zasilanie długotrwałe. Powyżej 250 kVA zawsze pracujemy na indywidualnym projekcie, a nie na produktach z katalogu. Linia FME SimpleGen sięga do 2750 kVA i w tej skali konfigurujemy ją według twojej specyfikacji.
Najczęstsze błędy w planowaniu zasilania awaryjnego KRITIS
Koncepcje zasilania awaryjnego rzadko zawodzą w awarii przez technikę. Prawie zawsze zawodzą procesy: niesprawdzone przełączanie, stare paliwo i brak odpowiedzialnych osób. Te pięć schematów widzimy w praktyce najczęściej:
- Próba bez obciążenia: Agregat, który co miesiąc pracuje dziesięć minut na biegu jałowym, nic nie mówi o wytrzymałości pod realnym obciążeniem. Silniki diesla pracujące stale na biegu jałowym mają też skłonność do mokrego zakopcenia. Użyj obciążnicy albo zrób prawdziwy test pod obciążeniem.
- Zapomina się o paliwie: Zbiornik jest pełny, ale olej napędowy ma trzy lata. Bez cyrkulacji, dodatków albo wymiany nie masz pewności, że agregat wystartuje.
- Dobór według mocy przyłączeniowej: Regularnie daje instalacje przewymiarowane o 100 %, które przy częściowym obciążeniu pracują nieefektywnie i niepotrzebnie zamrażają budżet inwestycyjny.
- Brak przypisanej odpowiedzialności: Kto uruchomi agregat ręcznie, gdy zawiedzie automatyka? Kto zamówi paliwo po 40 godzinach? Te pytania należą do planu odporności, a nie do chwili awarii.
- Niewyjaśniona dostępność części: Przy instalacji, która ma pracować 20 lat, dostępność części zamiennych i serwisu jest ważniejsza niż cena zakupu. W Kipor.org trzymamy części zamienne do urządzeń od rocznika 2007.
Wskazówka eksperta: Dokumentuj każdy test pod obciążeniem: data, czas pracy, zadane obciążenie i czas przełączenia. Najlepiej ze zdjęciem licznika motogodzin. Właśnie takie dowody chce zobaczyć organ nadzoru, gdy sprawdza twoje działania zwiększające odporność. Agregat bez protokołu badań to w rozumieniu KRITIS-Dachgesetz niepoparte twierdzenie, a nie udokumentowane działanie.
Warto też spojrzeć na rozwiązania hybrydowe. Magazyn energii w połączeniu z fotowoltaiką bezgłośnie pokrywa sekundy do startu agregatu, ścina szczyty obciążenia w normalnej pracy i w awarii wydłuża autonomię, bo przejmuje obciążenie podstawowe. Dla lokalizacji z wysokimi wymaganiami co do czasu przełączenia to połączenie jest często tańsze niż drugi agregat.
Częste pytania o zasilanie awaryjne KRITIS
Czy KRITIS-Dachgesetz bezwzględnie wymaga zasilania awaryjnego?
Nie jako sztywny obowiązek, ale jako wprost wymieniony przykład działania zwiększającego odporność w § 13 KRITISDachG. Czy jest potrzebne w twoim obiekcie, wynika z oceny ryzyka i zasady proporcjonalności. Najważniejsze, żebyś to rozważenie udokumentował i umiał uzasadnić przed organem nadzoru.
Kto musi zarejestrować się w BBK i do kiedy?
Operatorzy obiektów krytycznych z jedenastu określonych sektorów muszą się zarejestrować najpóźniej trzy miesiące po uznaniu ich obiektu za krytyczny, ale najwcześniej od 17 lipca 2026. Rejestracja odbywa się przez wspólną platformę BBK (niemiecki Federalny Urząd Ochrony Ludności) i BSI. Za naruszenia § 24 KRITISDachG przewiduje kary do miliona euro.
Ile godzin autonomii potrzebuje obiekt krytyczny?
BBK zaleca obiektom krytycznym co najmniej 72 godzin zdolności do pracy. Szpitale według DIN VDE 0100-710 muszą zapewnić co najmniej 24 godzin. Żaden seryjny zbiornik nie wystarczy na 72 godzin: agregat 61 kVA zużyje na to ok. 864 l oleju napędowego. Dodatkowy zbiornik albo umowa na tankowanie są więc niezbędne.
Czym różni się NIS2 od KRITIS-Dachgesetz?
NIS2 reguluje cyberbezpieczeństwo i obowiązuje bez okresu przejściowego od 6 grudnia 2025. KRITIS-Dachgesetz od 17 marca 2026 dotyczy odporności fizycznej: ochrony obiektów, zarządzania kryzysowego i zasilania awaryjnego. Oba akty obowiązują równolegle i niezależnie od siebie, a wielu operatorów podlega obu.
Czy mobilny agregat wystarczy jako zasilanie awaryjne KRITIS?
Dla usług krytycznych przypisanych do miejsca, jak pompowanie wody pitnej czy praca szpitala, standardem jest agregat stacjonarny z automatycznym przełączaniem. Agregaty mobilne sprawdzają się jako drugi poziom: na czas przeglądów, w lokalizacjach bez własnego agregatu i przy zmiennych miejscach akcji straży pożarnej, THW i ochrony ludności.
Jak często trzeba sprawdzać agregat stacjonarny?
Według DIN VDE 0100-710 działanie zasilania bezpieczeństwa lub rezerwowego należy sprawdzać co miesiąc. Pozostałe kontrole, zależnie od przedmiotu, wypadają co 6 do 36 miesięcy. Najważniejsze, żeby przynajmniej część kontroli odbywała się pod realnym obciążeniem. Test na biegu jałowym nic nie mówi o wytrzymałości.
Czy agregat awaryjny może pracować w trybie ciągłym?
Tak, jeśli liczysz z wartością prime zamiast mocy standby. Jest ona ok. 10 % niższa. Równie ważna jest dolna granica: silniki diesla nie powinny stale pracować poniżej 30 % obciążenia, bo grozi to mokrym zakopceniem i spadkiem mocy. Terminy serwisu wyznaczają motogodziny, a nie kalendarz.
Ile kosztuje agregat stacjonarny dla infrastruktury krytycznej?
Rozpiętość jest duża: agregat 45 kVA w wersji standardowej kosztuje 9.429,95 €, instalacja 170 kVA 21.799,95 €. W pełni wyposażony agregat BOS wg DIN 14684 kosztuje 36.499,00 €. Do tego dochodzą instalacja elektryczna, fundament, dodatkowy zbiornik i umowa serwisowa. Uwzględnij te pozycje od samego początku.
Zasilanie awaryjne to nie zakup, tylko proces
Dzięki KRITIS-Dachgesetz zasilanie awaryjne infrastruktury krytycznej w 2026 zyskało status działania zwiększającego odporność, które trzeba dokumentować. Zmienia to nie tyle technikę, co ciężar dowodu. Nie liczy się sam fakt posiadania agregatu, tylko dowód, że w awarii utrzyma usługę krytyczną: sprawdzony pod obciążeniem, zatankowany świeżym paliwem, z jasno przypisaną odpowiedzialnością.
W praktyce oznacza to planowanie w trzech krokach. Po pierwsze lista obciążeń naprawdę krytycznych odbiorników. Po drugie autonomia razem z logistyką paliwa. Po trzecie proces kontroli i serwisu z protokołem. Wielkość agregatu wynika z kroku pierwszego. Dla większości gminnych i średnich obiektów KRITIS mieści się między 45 a 170 kVA, co pokrywają SimpleGen B45 i SimpleGen B170.
Od 2007 roku obsłużyliśmy ponad 160 gmin i urzędów. Wspieramy przetargi dokumentacją techniczną, uruchomieniem na miejscu, umowami serwisowymi i okresowymi testami z obciążnicą. Chcesz określić swoje zapotrzebowanie albo ocenić istniejącą instalację? Zobacz nasze agregaty stacjonarne od 20 do 2750 kVA albo skontaktuj się z nami bezpośrednio. Dobierzemy odpowiednie rozwiązanie i przygotujemy dokumenty, których potrzebuje twój elektryk z uprawnieniami i organ nadzoru.
Knetterhauser Straße 26